Założenie spółki przez cudzoziemca – jak zarejestrować polską PSA bez PESEL?
Założenie spółki przez cudzoziemca w Polsce nie wymaga posiadania polskiego obywatelstwa, stałego pobytu ani numeru PESEL. Zagraniczny przedsiębiorca może zostać jedynym akcjonariuszem prostej spółki akcyjnej (PSA), a w wielu przypadkach również przeprowadzić jej rejestrację bez przyjazdu do Polski. Konieczne jest jednak prawidłowe przygotowanie dokumentów, wybór odpowiedniego sposobu zawarcia umowy oraz złożenie wymaganych oświadczeń w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Szczególne znaczenie ma oświadczenie o statusie cudzoziemca. Wbrew temu, co może sugerować jego nazwa, nie dotyczy ono wyłącznie obywatelstwa założyciela, lecz statusu samej spółki w rozumieniu polskich przepisów. Wyjaśniamy, kiedy należy je złożyć, jak zarejestrować PSA bez numeru PESEL i czym różnią się formalności dotyczące obywateli UE, państw trzecich oraz Ukrainy.
Czy cudzoziemiec może założyć prostą spółkę akcyjną w Polsce?
Tak. Polska prosta spółka akcyjna może zostać utworzona przez jedną lub więcej osób, niezależnie od ich obywatelstwa. Cudzoziemiec może być jej jedynym akcjonariuszem, zasiadać w zarządzie albo pełnić funkcję dyrektora w radzie dyrektorów.
Nie ma obowiązku powoływania polskiego wspólnika ani ustanawiania polskiego obywatela w organach spółki. Co do zasady nie jest również wymagane posiadanie karty pobytu, meldunku czy polskiego adresu zamieszkania.
Podstawę prawną stanowi art. 300¹ Kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którym PSA może zostać utworzona przez jedną albo więcej osób. Ustawa przewiduje jedynie szczególne ograniczenie: prosta spółka akcyjna nie może zostać zawiązana wyłącznie przez jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.
Dla zagranicznych przedsiębiorców PSA może być interesującą alternatywą wobec tradycyjnej spółki z o.o. Minimalny kapitał akcyjny wynosi zaledwie 1 zł, a konstrukcja spółki umożliwia elastyczne określenie praw akcjonariuszy, sposobu zarządzania oraz zasad pozyskiwania inwestorów.
Istotną zaletą jest również możliwość obejmowania akcji w zamian za pracę lub usługi. Ma to znaczenie zwłaszcza dla międzynarodowych zespołów założycielskich, w których jedna osoba finansuje przedsięwzięcie, a druga odpowiada za rozwój technologii lub produktu. Taki model wymaga jednak odpowiedniego ukształtowania umowy spółki oraz odrębnej oceny obowiązków podatkowych, ubezpieczeniowych i ewentualnych wymogów dotyczących prawa do pracy.
Czy można założyć PSA bez numeru PESEL?
Brak numeru PESEL nie wyklucza założenia prostej spółki akcyjnej. Przepisy przewidują możliwość identyfikacji cudzoziemca na podstawie dokumentu tożsamości, bez konieczności wcześniejszego uzyskiwania polskiego numeru ewidencyjnego.
Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 30 czerwca 2021 r. dotyczącego wzorców dokumentów PSA osoby fizyczne wskazywane w dokumentach identyfikuje się numerem PESEL, a w przypadku jego braku numerem paszportu wraz z oznaczeniem państwa, które go wydało. Wymagane są również dane dotyczące miejsca zamieszkania i adresu.
Oznacza to, że cudzoziemiec mieszkający na przykład w Niemczech, Stanach Zjednoczonych lub Ukrainie nie musi występować o PESEL tylko po to, aby zostać akcjonariuszem polskiej PSA.
Trzeba jednak odróżnić możliwość założenia spółki bez PESEL od technicznych wymagań elektronicznej rejestracji.
Jak podpisać dokumenty rejestracyjne bez PESEL?
Do zawarcia umowy PSA w systemie S24 można wykorzystać kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis zaufany albo podpis osobisty.
Dla osoby nieposiadającej numeru PESEL najczęściej praktycznym rozwiązaniem będzie kwalifikowany podpis elektroniczny uznawany w Polsce zgodnie z przepisami eIDAS. Nie musi to być podpis wydany przez polskiego dostawcę, ale powinien spełniać wymagania dotyczące kwalifikowanych podpisów elektronicznych.
Profil zaufany wymaga natomiast posiadania numeru PESEL. Nie jest więc rozwiązaniem dla cudzoziemca, który takiego numeru nie ma.
Przed rozpoczęciem rejestracji warto sprawdzić, czy posiadany certyfikat pozwala skutecznie podpisywać dokumenty w polskich systemach rejestrowych. Sam fakt dysponowania podpisem elektronicznym stosowanym w innym państwie nie przesądza jeszcze o spełnieniu wymogów polskiej procedury.
Kiedy warto uzyskać numer PESEL?
PESEL może ułatwić późniejszy kontakt z administracją, korzystanie z usług elektronicznych i wykonywanie obowiązków związanych z funkcjonowaniem spółki. Nie oznacza to jednak, że jego uzyskanie jest obowiązkowym etapem rejestracji PSA.
Cudzoziemiec może otrzymać numer PESEL między innymi w związku z zameldowaniem na pobyt w Polsce. W innych przypadkach istnieje możliwość złożenia wniosku w urzędzie gminy, jeżeli przepisy przewidują podstawę do jego nadania.
Należy także odróżnić PESEL akcjonariusza od numerów identyfikacyjnych spółki. Po rejestracji PSA otrzymuje własny NIP i REGON. Nie oznacza to automatycznego nadania osobistego NIP zagranicznemu akcjonariuszowi. Obowiązek posługiwania się przez niego określonym identyfikatorem podatkowym zależy od jego indywidualnej sytuacji.
S24 czy notariusz – jak cudzoziemiec powinien zarejestrować PSA?
Prostą spółkę akcyjną można założyć na dwa sposoby: zawierając umowę przy wykorzystaniu wzorca w systemie S24 albo sporządzając ją w formie aktu notarialnego.
Obydwie możliwości są dostępne również dla cudzoziemców. Wybór powinien jednak zależeć przede wszystkim od planowanej struktury spółki, rodzaju wkładów i możliwości prawidłowego podpisania dokumentów.
Rejestracja PSA w systemie S24
S24 pozwala przygotować umowę spółki na podstawie udostępnionego wzorca, podpisać ją elektronicznie i złożyć wniosek do KRS.
Rozwiązanie to sprawdza się szczególnie w prostych strukturach, w których akcjonariusze wnoszą pieniądze, a zasady funkcjonowania spółki nie wymagają rozbudowanych, indywidualnych postanowień.
Najważniejsze ograniczenie dotyczy wkładów. Zgodnie z art. 300⁷ § 4 Kodeksu spółek handlowych przy zawarciu umowy PSA przez S24 na pokrycie akcji pierwszej emisji można wnosić wyłącznie wkłady pieniężne.
Jeżeli zagraniczny założyciel zamierza objąć akcje w zamian za oprogramowanie, prawa autorskie, know-how, pracę lub usługi, konieczne będzie zastosowanie innego rozwiązania.
Rejestracja PSA u notariusza
Umowa w formie aktu notarialnego zapewnia większą swobodę w określaniu zasad funkcjonowania spółki. Pozwala uwzględnić wkłady niepieniężne oraz indywidualne postanowienia dotyczące praw akcjonariuszy, ograniczeń w zbywaniu akcji czy zasad współpracy założycieli.
Dla międzynarodowych startupów może to mieć duże znaczenie, szczególnie gdy już na początku przewidziane jest wejście inwestora, różne rodzaje akcji albo mechanizmy vestingu.
Wybór notariusza nie oznacza, że wniosek do KRS składa się w formie papierowej. Po zawarciu umowy rejestracja odbywa się elektronicznie przez Portal Rejestrów Sądowych (PRS).
Jeżeli cudzoziemiec nie może osobiście uczestniczyć w czynności notarialnej, warto rozważyć działanie przez odpowiednio umocowanego pełnomocnika. Forma pełnomocnictwa i sposób jego uwierzytelnienia muszą odpowiadać wymaganiom konkretnej czynności.
Szczegółowe informacje o standardowej procedurze znajdują się w poradniku Jak założyć Prostą Spółkę Akcyjną?.
Ile kosztuje rejestracja PSA w 2026 roku?
Podstawowa opłata sądowa za wpis PSA do KRS wynosi 250 zł w przypadku rejestracji przez S24 albo 500 zł, gdy umowę zawarto w formie aktu notarialnego.
Od 29 listopada 2025 roku zniesiono dodatkową opłatę 100 zł za ogłoszenie wpisu do KRS w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
Przy rejestracji notarialnej należy doliczyć wynagrodzenie notariusza, a w razie potrzeby również koszty pełnomocnictw, tłumaczeń i uwierzytelnienia zagranicznych dokumentów. Niezależnie od sposobu rejestracji trzeba uwzględnić również koszt prowadzenia rejestru akcjonariuszy.
Warto pamiętać, że zawarcie umowy PSA i wniesienie wkładów do tej spółki nie są co do zasady objęte podatkiem od czynności cywilnoprawnych na zasadach właściwych dla spółki z o.o. Takie stanowisko potwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 1 października 2026 r., sygn. 0111-KDIB2-2.4014.225.2026.1.MM.
Oświadczenie o statusie cudzoziemca – kiedy jest wymagane?
Jednym z dokumentów budzących najwięcej wątpliwości przy zagranicznej strukturze właścicielskiej jest oświadczenie o statusie cudzoziemca składane na potrzeby KRS.
Obowiązek ten wynika z art. 19c ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Przepis przewiduje, że we wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców zamieszcza się oświadczenie, czy wnioskodawca jest cudzoziemcem w rozumieniu ustawy z 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców.
Kluczowe jest rozróżnienie pomiędzy zagranicznym akcjonariuszem a spółką posiadającą status cudzoziemca. Nie są to pojęcia tożsame.
Kiedy polska PSA jest uznawana za cudzoziemca?
Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców status taki może posiadać również spółka z siedzibą w Polsce, jeżeli jest bezpośrednio lub pośrednio kontrolowana przez podmioty zagraniczne.
W przypadku spółek handlowych kontrola występuje między innymi wtedy, gdy cudzoziemiec lub cudzoziemcy dysponują ponad 50% głosów. Znaczenie mogą mieć również inne przesłanki dominacji określone w Kodeksie spółek handlowych.
Przykładowo, jeżeli obywatel Stanów Zjednoczonych zakłada jednoosobową PSA i obejmuje wszystkie jej akcje, nowa spółka będzie uznawana za cudzoziemca w rozumieniu tych przepisów.
Podobnie będzie w sytuacji, gdy dwóch zagranicznych założycieli posiada łącznie 80% głosów w polskiej PSA.
Inaczej może wyglądać sytuacja, gdy zagraniczny inwestor posiada 20% akcji, a pozostałe prawa należą do polskich akcjonariuszy. Sam mniejszościowy udział cudzoziemca nie przesądza o zagranicznym statusie spółki. Konieczne jest jednak uwzględnienie rzeczywistego zakresu kontroli, a nie tylko procentowego udziału w akcjonariacie.
Co należy wskazać w oświadczeniu?
W praktyce przy rejestracji rozpatruje się trzy podstawowe sytuacje.
Spółka nie jest cudzoziemcem. Takie oświadczenie będzie właściwe, jeżeli analiza jej struktury właścicielskiej i kontroli nie wskazuje na spełnienie ustawowej definicji cudzoziemca.
Spółka jest cudzoziemcem, ale nie posiada nieruchomości w Polsce. Dotyczy to między innymi nowo zakładanych PSA kontrolowanych przez zagranicznych akcjonariuszy, które nie są właścicielami ani użytkownikami wieczystymi nieruchomości.
Spółka jest cudzoziemcem i posiada nieruchomości w Polsce. W takim przypadku należy ujawnić również okoliczność posiadania nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego.
Oświadczenie należy przygotować zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Nie wystarczy sprawdzić obywatelstwa osoby podpisującej wniosek, ponieważ decydujące znaczenie ma status samego podmiotu.
Czy status cudzoziemca oznacza konieczność uzyskania zezwolenia?
Nie. Samo uznanie polskiej PSA za cudzoziemca nie oznacza, że jej rejestracja wymaga zezwolenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Obowiązek uzyskania takiego zezwolenia może natomiast pojawić się przy określonych transakcjach dotyczących nieruchomości oraz nabywania akcji lub udziałów w spółkach posiadających nieruchomości.
Przepisy przewidują przy tym liczne wyjątki, w tym dotyczące podmiotów z Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii.
Dlatego status cudzoziemca ujawniany w KRS oraz ewentualny obowiązek uzyskania zezwolenia na konkretną transakcję należy analizować oddzielnie.
Założenie PSA przez obywatela UE, państwa spoza UE i Ukrainy
Choć sama możliwość utworzenia PSA nie jest uzależniona od polskiego obywatelstwa, poszczególne sytuacje mogą różnić się wymaganiami dotyczącymi dokumentów, pobytu i wykonywania pracy.
Obywatel Unii Europejskiej
Obywatel Niemiec, Francji, Czech czy innego państwa UE może założyć polską PSA i zostać jej jedynym akcjonariuszem. Nie potrzebuje w tym celu polskiego wspólnika ani zezwolenia na pobyt stały.
Jeżeli nie posiada PESEL, jego dane mogą zostać wskazane na podstawie paszportu. Do rejestracji elektronicznej potrzebny będzie natomiast odpowiedni podpis.
W typowej sytuacji wystarczające jest przygotowanie danych identyfikacyjnych, informacji o spółce, dokumentów założycielskich i wymaganych oświadczeń. Jeżeli założycielem jest zagraniczna osoba prawna, konieczne będzie również wykazanie jej istnienia oraz zasad reprezentacji.
Obywatel państwa spoza UE
Założyciel ze Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Indii czy innego państwa trzeciego również może utworzyć PSA, nawet jeśli nie mieszka w Polsce.
Największe znaczenie praktyczne ma tutaj sposób podpisania dokumentów oraz ewentualna potrzeba ich legalizacji, uzyskania apostille lub przygotowania tłumaczeń.
Nie każdy dokument wystawiony za granicą można wykorzystać w polskim postępowaniu bez dodatkowych formalności. Wymagania zależą od rodzaju dokumentu, państwa jego pochodzenia i sposobu przedstawienia go sądowi rejestrowemu.
Należy również pamiętać, że posiadanie akcji polskiej PSA nie daje automatycznie prawa pobytu ani prawa do wykonywania pracy w Polsce. Jeżeli zagraniczny akcjonariusz zamierza osobiście świadczyć usługi lub pracować na rzecz spółki na terytorium Polski, konieczna może być odrębna analiza przepisów pobytowych i dotyczących zatrudnienia cudzoziemców.
Obywatel Ukrainy
Obywatel Ukrainy może założyć polską prostą spółkę akcyjną na zasadach właściwych dla innych zagranicznych założycieli. Nie jest do tego wymagane posiadanie statusu PESEL UKR.
Warto jednak uwzględnić zmiany obowiązujące od 5 marca 2026 roku, kiedy weszły w życie przepisy dotyczące wygaszania części szczególnych rozwiązań wprowadzonych po rozpoczęciu wojny w Ukrainie.
Zmiany te mają istotne znaczenie przede wszystkim dla dostępu obywateli Ukrainy do prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej na zasadach przewidzianych dla obywateli polskich. Po 4 marca 2026 roku możliwość korzystania ze szczególnego uprawnienia do zakładania JDG została powiązana z posiadaniem statusu beneficjenta ochrony czasowej, przy zachowaniu określonych praw nabytych i innych podstaw prowadzenia działalności wynikających z przepisów ogólnych.
Nie należy jednak utożsamiać ograniczeń dotyczących JDG z zakazem obejmowania akcji w polskiej PSA. Są to odrębne zagadnienia prawne.
Jeżeli obywatel Ukrainy zamierza jednocześnie mieszkać w Polsce, zarządzać spółką i wykonywać na jej rzecz pracę, należy indywidualnie zweryfikować jego aktualny tytuł pobytowy oraz uprawnienia do pracy.
Jak założyć prostą spółkę akcyjną przez cudzoziemca krok po kroku?
Prawidłowe przygotowanie rejestracji pozwala ograniczyć ryzyko wezwań z KRS i konieczności ponownego podpisywania dokumentów.
Krok 1. Ustal strukturę akcjonariatu i sposób zarządzania
Na początku należy określić, kto będzie akcjonariuszem, ile akcji obejmie każda osoba i jakie prawa będą z nimi związane.
Trzeba również zdecydować, czy spółką będzie zarządzał zarząd, czy rada dyrektorów. W PSA dopuszczalne są obydwa rozwiązania.
Sposób reprezentacji ma szczególne znaczenie wtedy, gdy członkowie organów mieszkają w różnych państwach. Warto już na etapie zakładania spółki ustalić, kto będzie odpowiedzialny za podpisywanie dokumentów, kontakt z urzędami i wykonywanie obowiązków rejestrowych.
Krok 2. Przygotuj dane i dokumenty założycieli
W przypadku zagranicznej osoby fizycznej potrzebne będą przede wszystkim dane zgodne z dokumentem tożsamości, adres zamieszkania i właściwy identyfikator.
Jeżeli akcjonariuszem będzie zagraniczna spółka, należy przygotować dokumenty potwierdzające jej istnienie, dane rejestrowe oraz sposób reprezentacji. W zależności od okoliczności mogą być potrzebne tłumaczenia przysięgłe i dodatkowe uwierzytelnienia.
Szczególnej uwagi wymaga zgodność imion, nazwisk oraz nazw podmiotów z dokumentami źródłowymi. Rozbieżności wynikające z transliteracji mogą powodować problemy zarówno podczas rejestracji, jak i przy późniejszej obsłudze bankowej.
Krok 3. Wybierz S24 albo umowę notarialną
Jeżeli akcjonariusze wnoszą wyłącznie wkłady pieniężne i akceptują rozwiązania dostępne we wzorcu, można rozważyć S24.
W bardziej złożonych projektach, zwłaszcza obejmujących wkłady niepieniężne lub niestandardowe prawa akcjonariuszy, odpowiedniejsza będzie umowa w formie aktu notarialnego.
W przypadku cudzoziemców decyzję należy poprzedzić sprawdzeniem sposobu podpisania dokumentów i możliwości skutecznego przeprowadzenia całej procedury.
Krok 4. Przygotuj oświadczenia i złóż wniosek do KRS
Po zawarciu umowy trzeba przygotować wymagane dokumenty rejestrowe, w tym dane osób reprezentujących spółkę, stosowne zgody, oświadczenia i informacje o akcjonariuszach.
Na tym etapie konieczne jest również prawidłowe określenie statusu cudzoziemca w rozumieniu przepisów o nabywaniu nieruchomości.
Wniosek składa się elektronicznie w odpowiednim systemie rejestrowym. Należy zadbać o jego podpisanie przez wszystkie wymagane osoby lub prawidłowo umocowanego pełnomocnika procesowego.
Krok 5. Zorganizuj funkcjonowanie spółki po rejestracji
Wpis do KRS nie kończy obowiązków związanych z uruchomieniem działalności.
Spółka otrzymuje NIP i REGON w ramach wymiany danych pomiędzy rejestrami. Trzeba jednak pamiętać o zgłoszeniu danych uzupełniających na formularzu NIP-8, co do zasady w terminie 21 dni od wpisu do KRS. Jeżeli spółka ma być płatnikiem składek, zastosowanie może mieć krótszy, siedmiodniowy termin.
PSA podlega również obowiązkowi zgłoszenia beneficjentów rzeczywistych do CRBR. Zasadniczy termin wynosi 14 dni od wpisu do KRS, przy czym do jego biegu nie wlicza się sobót i dni ustawowo wolnych od pracy.
Dodatkowo należy zadbać o rejestr akcjonariuszy prowadzony przez uprawniony podmiot, rachunek bankowy, kwestie podatkowe, ewentualną rejestrację VAT oraz obsługę księgową. Nowo rejestrowana spółka musi również uwzględnić obowiązki dotyczące e-Doręczeń.
Najczęstsze błędy przy zakładaniu PSA przez cudzoziemca
Problemy z rejestracją zagranicznej struktury właścicielskiej rzadko wynikają z samego obywatelstwa założycieli. Zdecydowanie częściej są konsekwencją nieprawidłowego przygotowania dokumentów albo wyboru procedury niedostosowanej do rzeczywistych potrzeb spółki.
Jednym z takich błędów jest rozpoczęcie rejestracji w S24 bez wcześniejszego sprawdzenia, czy wszyscy akcjonariusze dysponują odpowiednimi podpisami elektronicznymi. Równie problematyczna może być próba wykorzystania wzorca umowy w projekcie, w którym akcje mają zostać objęte w zamian za pracę, usługi lub inne wkłady niepieniężne.
Istotne ryzyko wiąże się także z nieprawidłowym określeniem statusu cudzoziemca. Samo zagraniczne obywatelstwo członka zarządu nie przesądza o statusie spółki. Z drugiej strony polska siedziba PSA nie oznacza automatycznie, że spółka nie jest cudzoziemcem w rozumieniu ustawy o nabywaniu nieruchomości.
Warto również zadbać o odpowiednie przygotowanie zasad reprezentacji, identyfikację rzeczywistych beneficjentów oraz prawidłowe dokumentowanie zagranicznej struktury właścicielskiej. Są to kwestie, które mogą mieć znaczenie nie tylko w postępowaniu rejestrowym, ale również podczas otwierania rachunku bankowego i późniejszej obsługi spółki.
Czy zagraniczny założyciel potrzebuje pomocy przy rejestracji PSA?
Założenie spółki przez cudzoziemca nie musi być skomplikowane, szczególnie gdy struktura właścicielska jest prosta, a wszyscy założyciele mają możliwość elektronicznego podpisania wymaganych dokumentów.
W bardziej rozbudowanych projektach warto jednak wcześniej przeanalizować nie tylko samą procedurę rejestracyjną, lecz również sposób finansowania spółki, prawa akcjonariuszy, zasady reprezentacji i obowiązki podatkowe.
Ma to szczególne znaczenie w przypadku międzynarodowych startupów, w których założyciele mieszkają w różnych krajach, obejmują akcje za odmienne rodzaje wkładów albo planują pozyskanie zagranicznego inwestora.
Prawidłowo przygotowana struktura PSA pozwala ograniczyć późniejsze koszty zmian umowy i uniknąć problemów, które mogą utrudniać rozwój działalności.
Taxo wspiera przedsiębiorców w zakładaniu i obsłudze prostych spółek akcyjnych, w tym w przygotowaniu dokumentów rejestrowych, analizie obowiązków podatkowych i organizacji bieżącej księgowości. W przypadku zagranicznych założycieli szczególnie ważne jest połączenie prawidłowej rejestracji z rozwiązaniami dostosowanymi do planowanego modelu prowadzenia biznesu.




